Asya Bu Sefer Heyecanlandırdı

Asya seansında bu hafta alışılanın aksine çok önemli veriler yayınlandı; dünyanın en büyük üçüncü ekonomisi Japonya’dan BoJ Tankan imalat ve hizmetler sektörü endeksleri, en büyük ikinci ekonomisi (bazı hesaplamalara göre en büyük ekonomisi) Çin’den de hizmetler ve imalat PMI rakamları.

Japonya ile başlayalım. Merkez Bankası BoJ’un her çeyrek imalat ve hizmetler sektöründe faaliyet gösteren şirketler arasında düzenlediği ve Tankan raporu olarak da bilinen çeyreklik durum değerlendirmesi araştırmasının sonuçları hayal kırıklığı yarattı.

Sonuçlara göre büyük imalat şirketleri endeksi 12’den 6’ya geriledi ve beklentinin de 2 puan altında kaldı. Büyük hizmetler şirketleri endeksi de 25’den 22’e geriledi ve yine beklentinin 2 puan altında kaldı. Önceki çeyrekte %10.8 yükselen sermaye harcamaları ise piyasa %0.7 gerileme beklerken bu çeyrekte %0.9 gerilemiş. Yani hem imalat hem de hizmetler sektöründe beklenenden daha ciddi bir kötüleşme var ve BoJ bunu büyük oranda gelişmekte olan ülkelerdeki yavaşlamaya bağladı. Sermaye harcamalarındaki gerilemede kabahati ise global ekonomik belirsizliklere attı.

Çin’den açıklanan PMI verileri ise Japonya verilerinin tam tersi yönünde. Devletin resmi kurumu tarafından hazırlanan imalat PMI 49.0’dan 50.2’ye yükseldi ve beklentilere neredeyse 1 puanlık fark attı. Hizmetler PMI de 52.7’den 53.8’e tırmandı. Caixin tarafından hazırlanan imalat PMI rakamında da 48.0’den 49.7’ye yükseliş görüyoruz. Beklentilerin neredeyse 1.5 puan üzerinde bir rakam. Resmi imalat PMI son Temmuz’dan sonra ilk kez 50.0 puan üzerinde çıkarken Caixin imalat PMI ise son bir yılın en yükseğinde. Caixin raporunun detayların baktığımızda sadece manşet rakam değil neredeyse bütün bileşenlerde iyileşme yaşandığını görüyoruz.

Ekonomik yavaşlamaya karşı yetkililer tarafından devreye sokulan önlemlerin meyvesini vermeye başladığını söyleyebiliriz. Fakat bunu daha güvenle söyleyebilmek için bu toparlanma sadece Şubat ayında kalmamalı. Ayrıca Çinli yetkililer de aynı ihtiyatla ekonomiyi canlandırıcı adımlar atmaya devam etmeli.

Japonya için ise söyleyecek pek olumlu bir şey yok. Dördüncü çeyrekte %0.3 daralan Japonya ekonomisi için birinci çeyrek de çok parlak geçmiyor ve yeni bir teknik resesyon tehlikesi kapıda. Abe’nin 2017’deki vergi artışını ertelemeyi planladığı ve 5 ila 10 trilyon yen arası bir mali canlandırma programı değerlendiği haberleri var. Bu iki önemli konu ile ilgili son kararın birinci çeyrek büyüme verisi sonrası verileceği ve Mayıs ayında Japonya’da düzenlenecek olan G7 Zirvesi sırasında Abe tarafından açıklanacağı söyleniyor.

Yani Abenomics neredeyse dört yıl sonra ikinci okunu kılıfından çıkarmaya hazırlanıyor. Daha önce de tartıştığımız gibi Japonya’nın ekonomik problemlerini atlatması ve Abenomics’in başarıya ulaşması tek başına BoJ’un altından kalkabileceğinden daha ağır bir yük.

Çin’den gelen olumlu PMI verilerinin ardından Asya piyasalarının doğal olarak moralli bir gün geçirdiğini düşünmüş olabilirsiniz fakat gerçek pek de öyle değil. Sadece Çin endekslerinde yeşil bir görünüm var. Çin Şangay Bileşik endeksi %0.15, Şenzen CSI300 endeksi de %0.10 artıda kapanırken Japonya Nikkei endeksi zayıf Tankan raporunun da etkisiyle %3.5 üzerinde ekside. Avustralya ASX endeksinde %1.65, Hong Kong HS endeksinde %1.4, Güney Kore KOSPI endeksinde ise %1.10 üzerinde bir kayıp var.

Yellen’in açıklamalarından da anladığımız gibi Fed’in faiz artışlarını ağırdan almayı istemesinin en önemli nedenlerinden biri Çin. Dolayısıyla Çin’de yaşanacak toparlanma Yellen’in faiz artırmamak için kullandığı kozlarından birini elinden alır. Yukarıda da dediğimiz gibi bu toparlanma sadece bir ayda kalmamalı ve önümüzdeki aylara da sirayet etmeli gerçekten bir iyileşmeden bahsedebilmemiz için. Fakat Çin’de toparlanma başladığına dair her işaret Fed’i faiz artışlarına biraz daha yaklaştırır. Bu nedenle de borsalar için negatif dolar için pozitif bir etki yaratabilir.

****

Geçmiş dönemlerde aynı kategoride neler yazdık? Sizi Haftalık Piyasa Takvimi / 14-18 Eylül 2015 başlıklı yazımıza davet edelim.