Dolara Ne Yön Veriyor? – 27 Eylül 2016

Dolar Yükselir mi Düşer mi?

Siyasi ve jeopolitik riskler, not indirimleri, darbe girişimleri bu sene liranın atlattığı badireler için aklımıza gelen ilk örnekler. Yılın başlarında Fed’in ilk tahmin edildiği gibi 2016’da dört faiz artışı yapamayacağının anlaşılmasıyla birlikte 2.80 altına kadar gerileyerek bu yılın en düşük seviyelerini gören dolar Mayıs ayı başlarındaki başbakan değişikliğinin ardından 3.00 seviyelerine kadar yükselmişti.

Türkiye yakın tarihinin en karamsar günlerinden biri olan 15 Temmuz darbe teşebbüsü gecesi ise 3.05’lere kadar tırmanmış ve sonraki günlerde yükselişine devam ederek 3.0950 ile bu yılın ve tüm zamanların zirvesini görmüştü.

Yani yıl içinde doları etkileyen gelişmeleri düşündüğümüzde aklımıza genel olarak USDTRY paritesinin lira tarafını etkileyen gelişmeler geliyor. Fakat ne darbe girişimi ne de siyasi – jeopolitik risklerin dolar üzerinde yarattığı etki kalıcı olmadı. Başbakan değişimi sonrası süreçte 3.0150 seviyelerine kadar tırmanan dolar sonrasında gelen gevşemeyle 2.85 altına gerilemişti.

Darbe girişiminin yarattığı istikrarsızlıkla 3.0950 üzerine kadar tırmandıktan sonra da kademeli olarak 2.91 bölgesine kadar bir geri dönüşe tanıklık etmiştik. Son olarak Moody’s not indiriminin etkisiyle 3.00 seviyesi görüldükten sonra 2.9650’lere gerileyen dolar şu anda 2.9760’larda.

Grafikte ticaret ağırlıklı dolar endeksi ile USDTRY var. Grafik son dört yılı temsil ediyor ve hafta açılış seviyelerini dikkate alıyoruz. Açılış fiyatları dikkate alınarak hafta içerisinde yaşanmış ve dolarda spikelara neden olmuş fakat genel yönü değiştirmemiş gelişmelerin etkisini azaltmış oluyoruz. Böylece ikisi arasındaki ilişki ile ilgili uzun vadeli bir değerlendirme yapma imkanımız da artmış oluyor.

usdtwi_vs_usdtry

Dolar endeksini kırmızı, USDTRY’yi ise mavi çizgi temsil ediyor. Her ikisinde de yukarı yönlü net bir trend olduğu ortada. Hareketlerin zamanlaması konusunda da ciddi bir uyum var. Özellikle bu sene içerisindeki hareket neredeyse hem USDTRY hem dolar endeksinde büyük oranda aynı. Yani dolar dünya çapında ne yapmışsa liraya karşı da onu yapmış.

Grafikteki dört yıl içinde dolar endeksi %20 yükselirken USDTRY ise %65’e yakın yükseliş kaydetmiş. Kırılgan Beşli olarak tanımlanan gelişmekte olan ve göreli yüksek cari açık veren ülkeler grubunda bizimle birlikte yer alan Brezilya, Güney Afrika, Hindistan ve Endonezya para birimlerine baktığımızda aynı dönemde sırasıyla USDBRL %60, USDZAR %65, USDINR %27, USDIDR %36 yükselmiş. Ek olarak USDMXN de %60 değer kazanmış bu süreçte.

Yani dolar bize benzer diğer ülke para birimlerine karşı da benzer yükseliş yakalamış. Dolayısıyla USDTRY’de yukarı veya aşağı yönlü hareketlerin kalıcı olmasında USD bazlı gelişmeler daha çok daha baskın olacak bundan sonraki süreçte. Bu noktada da ABD ekonomisindeki gidişat ve Fed para politikası en önemli belirleyiciler olacak. Fed’in faiz artışlarına devam etmesi dolarda tekrar 3.10 seviyelerine doğru bir atağın, faiz artışlarını daha da ağırdan alması ise tekrar 2.85 seviyelerine doğru bir düşüşün önünü açabilir.

****

Geçmiş dönemlerde aynı kategoride neler yazdık? Sizi Dolar / TL Yorumu - 13.05.2015 başlıklı yazımıza davet edelim.